Kì 1: Thị trường chứng khoán
Theo
một khảo sát mới nhất về hiệu quả đầu tư trong năm 2015, có tới 75% nhà đầu tư thua lỗ nặng, 15% thua lỗ
nhẹ, 5% bảo toàn vốn, chỉ có 5% sinh lời trên TTCK Việt Nam. Không chỉ riêng
năm 2015, nếu có một khảo sát tương tự kể từ khi thị trường thành lập tới nay tôi
tin rằng đa số các nhà đầu tư nhỏ lẻ, những chứng sĩ trên chiến trường đều thua
lỗ mà thua lỗ… không hề nhẹ! Bỏ qua yếu tố kinh tế vĩ mô trong và ngoài nước
Vì sao đến lỗi ?
Nếu
bạn là nhà đầu tư nhỏ lẻ ? Liệu bạn có đầu tư theo các phương pháp sau:
Phân
tích kỹ thuật: Phân tích kỹ thuật dựa vào những dữ liệu, đồ thị giá trong quá
khứ để dự đoán tương lai. Các nhà đầu tư mua/bán dựa chứng khoán theo tín hiệu
phân tích kỹ thuật như biểu đồ giá, khối lượng giao dịch… Liệu có cơ hội chiến
thắng cho nhà đầu tư nhỏ lẻ khi mà các “tay to” vẫn thản nhiên “vẽ chart”, “làm
giá”, “tăng volume ảo”…Mà không bị sờ gáy của cơ quan chức năng ?
Phân tích cơ bản: là phương pháp phân tích yếu
tố vĩ mô, phân tích ngành, phân tích công ty. Bỏ qua yếu tố phân tích vĩ mô và
phân tích ngành, phân tích cơ bản là một thách thức không nhỏ cho các nhà đầu
tư. Dữ liệu để phân tích công ty là các báo cáo tài chính của công ty (bảng cân
đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ, thuyết
minh báo cáo tài chính) Các dữ liệu trên có đáng tin cậy để phân tích khi mà
chuẩn mực kế toán còn lỏng lẻo, mức phạt trong trường hợp sai phạm còn nhẹ tạo
điều kiện có các nhà quản trị dễ dàng “sào nấu” báo cáo tài chính công ty ?
Thông
tin: đầu tư theo thông tin được hiểu là mua khi có tin tốt và bán khi có tin xấu.
Phương pháp này rất hiệu quả nếu bạn có thông tin nội bộ (inside information).
Tuy nhiên đa phần nhà đầu tư nhỏ lẻ lại là người tiếp cận sau cùng, khi mà
thông tin đã được phản ánh vào giá. Trường hợp của JVC là một ví dụ, khi những
thông tin bắt bớ được báo chí đề cập tới thì một bộ phận không nhỏ các nhà đầu
tư nội bộ do có lợi thế thông tin đã kịp tháo chạy kịp thời. Cơ chế nào tạo sự
công bằng trong tiếp cận thông tin cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ trên thị TTCK Việt
Nam?
Phong
trào: Khái niệm nhà đầu tư chứng khoán theo phong trào (tâm lý bầy đàn) được biết
đến rõ ràng nhất trong thời kỳ 2006-2007 khi mà người người, nhà nhà đầu tư chứng
khoán. Câu chuyện nhà đầu tư sáng bán rau, chiều “buôn chứng” không phải là hiếm
trên thị trường giai đoạn này. Ở thời điểm hiện tại nhà đầu tư theo “phong
trào” được hiểu một cách nhẹ nhàng hơn là đầu tư theo bạn bè, người thân xung
quanh, theo lời khuyên của các broker, các chuyên gia… Liệu phương pháp này có
hiệu quả khi mà đa số chúng ta vẫn đầu tư theo cảm tính, trình độ broker chưa
cao, xung đột lợi ích trong hoạt động tư vấn đầu tư của một bộ phận không nhỏ các
broker ? Tâm lý bầy đàn trong đầu tư còn dễ dàng cho các “tay to” lợi dụng
trong việc làm giá chứng khoán, kéo giá để thoát hàng, đè giá để gom hàng….
Niềm tin
Trải
qua hơn 15 năm phát triển, chúng ta đã chứng kiến sự ra đi (một đi không trở lại)
của một bộ phận không nhỏ các nhà đầu tư, các khách hàng “thượng đế” mà tiền của
họ không chỉ nuôi dưỡng cho các công ty niêm yết mà còn nuôi dưỡng các công ty
chứng khoán, các broker, các chuyên gia phân tích trên thị trường. Có thể không
sai khi nói rằng “mất niềm tin là mất hết” trên thị trường chứng khoán. Niềm
tin được tạo dựng bởi sự minh bạch, cơ chế bảo vệ nhà đầu tư của cơ quan chức
năng, sự chuyên nghiệp của các thành viên…những yếu tố này dường như vẫn còn
“xa xỉ” trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
P/s: bài viết của nhà đầu tư đã từng “mất niềm tin” trên TTCK
Kỳ
tiếp: Lối đi nào cho nhà đầu tư nhỏ lẻ
